---Advertisement---

18.कारागिरी इयत्ता पाचवी | Karagiri Online Test

October 15, 2026 10:29 PM
---Advertisement---

 इयत्ता पाचवी – मराठी (पाठ १८: कारागिरी) – सराव चाचणी (MCQ)

कारागिरी
 स्वाध्याय इयत्ता पाचवी | कारागिरी
 टेस्ट | Karagiri
test | 5vi
Marathi online test

नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो!

इयत्ता पाचवीच्या मराठी बालभारती पाठ्यपुस्तकातील अठरावा
पाठ
 ‘कारागिरी‘ हा आपल्या
भारतीय संस्कृतीतील हस्तकलेचा वारसा उलगडून दाखवणारा आहे.
 लेखिका डॉ. सरोजिनी बाबर यांनी या पाठात ग्रामीण भागातील विविध कारागिरांच्या
(कुंभार
, सुतार, जिनगर, बुरुड, शिंपी इत्यादी) कष्टाचे आणि त्यांच्या हातातील जादुई कलेचे सुंदर वर्णन
केले आहे. कुंभाराच्या चाकावर फिरणारा मातीचा गोळा असो
, बुरुडाने विणलेली बांबूची परडी
असो किंवा सुबक रांगोळी
; प्रत्येक गोष्टीतून आपली ‘कारागिरी‘ कशी दिसून
येते
, हे या पाठातून समजते.

परीक्षेच्या दृष्टीने या पाठातील विविध कारागीर आणि
त्यांनी बनवलेल्या वस्तूंची नावे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तुमचा अभ्यास पक्का
करण्यासाठी आम्ही या पाठावर आधारित
 MCQ (बहुपर्यायी प्रश्न) टेस्ट सिरीज घेऊन आलो आहोत. ही टेस्ट सोडवून तुम्ही या पारंपरिक
कलांची माहिती किती लक्षात राहिली आहे
, हे तपासू शकता. चला तर मग, कारागिरीची ही कमाल अनुभवूया
आणि खालील प्रश्न सोडवूया!

5वी मराठी कवितेची सराव चाचणी | इयत्ता पाचवी कारागिरी  MCQ प्रश्न व उत्तर

Karagiri swadhyay pdf, कारागिरी , 5th marathi, बालभारती, पाचवी मराठी, MCQ,

/* Scoped CSS to prevent theme conflicts */
#mq-wrapper {
–mq-primary: #4F46E5;
–mq-success: #10B981;
–mq-error: #EF4444;
–mq-bg: #F3F4F6;

/* Base styles specifically for this block */
font-family: ‘Segoe UI’, system-ui, sans-serif;
font-size: 18px; /* Large font size */
line-height: 1.6;
background: var(–mq-bg);
color: #1F2937;
padding: 20px;
border-radius: 8px;
margin: 20px 0;
box-sizing: border-box;
}

/* Prevent layout breakage */
#mq-wrapper *, #mq-wrapper *::before, #mq-wrapper *::after {
box-sizing: border-box;
}

#mq-wrapper .mq-container {
max-width: 800px;
margin: 0 auto;
background: white;
padding: 30px;
border-radius: 12px;
box-shadow: 0 4px 6px -1px rgba(0,0,0,0.1);
}

#mq-wrapper h1 {
text-align: center;
color: var(–mq-primary);
margin-bottom: 30px;
margin-top: 0;
font-size: 1.8em;
}

#mq-wrapper .question-block {
margin-bottom: 30px;
padding-bottom: 20px;
border-bottom: 1px solid #E5E7EB;
}

#mq-wrapper .question-text {
font-weight: 700;
font-size: 1.1em;
margin-bottom: 15px;
color: #111827;
}

#mq-wrapper .option {
padding: 14px 18px;
margin: 10px 0;
border: 2px solid #E5E7EB;
border-radius: 8px;
cursor: pointer;
transition: all 0.2s;
background: #fff;
font-weight: 500;
}

#mq-wrapper .option:hover {
border-color: var(–mq-primary);
background: #EEF2FF;
}

#mq-wrapper .option.correct {
background: #D1FAE5;
border-color: var(–mq-success);
color: #065F46;
}

#mq-wrapper .option.wrong {
background: #FEE2E2;
border-color: var(–mq-error);
color: #991B1B;
}

#mq-wrapper .explanation {
display: none;
margin-top: 15px;
padding: 15px;
background: #F8FAFC;
border-left: 5px solid var(–mq-primary);
border-radius: 4px;
font-size: 1em;
}

#mq-wrapper .stats {
display: flex;
justify-content: space-around;
margin-top: 30px;
padding: 20px;
background: #F8FAFC;
border-radius: 8px;
font-weight: bold;
font-size: 1.1em;
}

#mq-wrapper .mq-btn {
display: block;
width: 100%;
padding: 14px;
background: var(–mq-primary);
color: white;
border: none;
border-radius: 8px;
font-size: 1.1em;
font-weight: 600;
cursor: pointer;
margin-top: 20px;
text-align: center;
}

#mq-wrapper .mq-btn:hover {
opacity: 0.9;
color: white;
}

Marathi Quiz

1. कुंभार मातीची भांडी बनवताना माती व्यतिरिक्त खालीलपैकी कोणत्या वस्तूंचा वापर करतात?
A) माती, शेण, तणस, गाह्णी
B) लाकूड, रेझीन आणि रंग
C) लोखंडी साचे आणि भाता
D) वेळू आणि कांबट्या

Answer: कुंभार माठ, रांजण, खेळणी बनवण्यासाठी माती, शेण, तणस (काड्या), आणि गाह्णी (मातीचा एक प्रकार) यांसारख्या नैसर्गिक गोष्टी वापरतात.

2. कुंभाराची कला ही कोणत्या प्रकारची कला आहे, जी पिढ्यानपिढ्या चालत येते?
A) फक्त पुस्तकातून शिकलेली
B) पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली कलाशक्ती
C) बाह्य देशातून आयात केलेली
D) केवळ व्यावसायिक कारणांसाठी वापरलेली

Answer: कुंभार हा निर्मितीचा धनी असून, त्याची ही कलाकौशल्याची बाजू पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली आहे.

3. धार्मिक कार्यांसाठी व सण-समारंभांसाठी कुंभार कोणत्या वस्तू तयार करतात?
A) फक्त साध्या पाण्याची भांडी
B) नागपंचमीचा नाग आणि बेंदला बैल
C) टेबल आणि खुर्च्या
D) लोखंडी विळे आणि कोयता

Answer: धार्मिक कार्यांसाठी कुंभार नागपंचमीच्या दिवशी नाग आणि लग्नाच्या वेळी बेंदला बैल तयार करतात.

4. सुतार प्रामुख्याने कोणत्या सामग्रीचा वापर करून आपले काम करतो?
A) माती आणि शेण
B) लोखंड आणि तांबे
C) लाकूड
D) कापूस आणि धागे

Answer: सुतार हा लाकडी चौकोनात नक्षी काढणे आणि पाट, पलंग, टेबल यांसारख्या वस्तू बनवण्यासाठी लाकडाचा वापर करतो.

5. लोहार कोणत्या धातूवर काम करतो आणि त्या कामासाठी त्याला कोणत्या महत्त्वाच्या साधनाची गरज असते?
A) लाकूड, रंधा
B) लोखंड, भाता
C) माती, चाक
D) कापड, सुई

Answer: लोहार लोखंडावर काम करतो आणि लोखंड तापवण्यासाठी व योग्य आकार देण्यासाठी त्याला भाता (Bellows) आणि हातोडा लागतो.

6. बुराडच्या कांबट्या आणून कोणत्या प्रकारची वस्तू तयार केली जाते?
A) सोने-चांदीचे दागिने
B) शिकी, सूप, करंडा, चालणं, टोपल्या
C) मातीचे रांजण
D) फक्त कपड्यांची शिवण

Answer: बुराड कारागीर कांबट्या वापरून सूप, करंडा, चालणं, टोपल्या आणि इतर खेळणी बनवतात.

7. शिंपी लहान मुलांसाठी कोणती वस्त्रे शिवतात?
A) पट, धोतर
B) नऊ खणाची चोळी
C) पाळपोष आणि मोठमोठ्यांसाठी वस्त्र
D) पायघोळ परकर

Answer: शिंपी मुलांसाठी पाळपोष आणि मोठ्यांसाठी वस्त्रे शिवतात. नऊ खणाची चोळी आणि पायघोळ परकर हे स्त्रियांसाठी शिवतात.

8. एखादा कारागीर वस्तू बनवताना कोणते गुण दर्शवितो, ज्यामुळे त्याच्या कामात ‘उगळपण’ दिसत नाही?
A) निष्काळजीपणा
B) घाईगर्दी आणि कमी वेळात काम पूर्ण करणे
C) मेहनत, लक्ष आणि एकाग्रता
D) इतरांचे काम कॉपी करणे

Answer: कारागिरीच्या कामात मेहनत, लक्ष आणि एकाग्रता असावी लागते. त्यात कस नसेल तर ‘उगळपण’ दिसते, जे चांगल्या कामाचे लक्षण नाही.

9. लोहार शेतीसाठी लागणाऱ्या कोणत्या वस्तू तयार करतो?
A) कापडाचे पिशव्या
B) नांगराचा फाळा आणि विळा
C) लाकडी टेबल
D) मातीचे भांडे

Answer: लोहार शेतकी अवजारे तयार करतात. उदाहरणार्थ, नांगराचा फाळा.

10. खेळणी तयार करण्यासाठी बुराड कारागीर ‘बुंदकुळी’ (खेळणी) मध्ये कशाचा वापर करतात?
A) रंगीत मणी
B) रंगीत तुकडेपेषण (कपड्याचे तुकडे)
C) लोखंडी तारा
D) मातीचे कण

Answer: शिंपी/बुराड कारागीर खेळणी तयार करताना रंगीबेरंगी तुकडेपेषण घेऊन येतात आणि त्यांचा वापर करतात.

11. कुंभार मातीचे भांडे कोणत्या उपकरणाच्या साहाय्याने आकारात आणतो?
A) रंधा
B) शिंदोळी
C) चाक (व्हील)
D) हातोडा

Answer: कुंभार ‘फिरायला एक छोटा चाक’ (potter’s wheel) वापरून मातीला गोल आकार देतो.

12. शिंपी स्त्रियांसाठी कोणते पारंपरिक वस्त्र तयार करतो?
A) पायजमा आणि शर्ट
B) अंगडी, टोपी, नऊ खणाची चोळी
C) लहान बाळासाठी पाळपोष
D) फक्त पडदे

Answer: शिंपी बायकांसाठी अंगडी, टोपी, नऊ खणाची चोळी, पायघोळ परकर यांसारखी वस्त्रे शिवतात.

13. ज्या वस्तूला ‘विळा’ म्हणतात, ते कोणत्या कारागिराच्या कामातून तयार होते?
A) सुतार
B) कुंभार
C) लोहार
D) शिंपी

Answer: विळा हे लोखंडी शेतीचे अवजार आहे, जे लोहार तयार करतो (पहा लोहाराच्या कामात तवा आणि विळी बनवल्याचा उल्लेख).

14. लाकडी चौकटीवर सुतार कोणत्या प्रकारची सजावट करतो?
A) रंगीत मातीचे लेप
B) गुलाबी रंगात सुरेख नक्षी
C) चांदीचे पत्रा जडवून
D) लाकडी चौकोनात नक्षीदार बुजवेल काम

Answer: सुतार लाकडी चौकोनात काढलेली बुजवेल नक्षीदार कलाकुसर करतात.

15. कुंभाराची मातीची भांडी कशासाठी वापरली जातात?
A) केवळ सजावट
B) पाणी आणि धान्याची साठवण (माठ, रांजण)
C) फक्त मुलांसाठी खेळणी
D) धार्मिक विधी वगळता इतर कामांसाठी

Answer: माठ (पाण्यासाठी) आणि रांजण (साठवणुकीसाठी) ही कुंभाराची प्रमुख भांडी आहेत.

16. बुराड कारागीर वेताच्या कामात कोणत्या वस्तू बनवतात?
A) माठ आणि रांजण
B) तासणी आणि कोयता
C) टेबल, खुर्च्या आणि पलंग
D) सूप, करंडा, पडद्या, टोपल्या

Answer: वेताच्या/बुराडच्या कामातून सूप, करंडा, पडद्या, टोपल्या, पेचया, पाठळे यांसारख्या वस्तू तयार होतात.

17. कारीगरांनी तयार केलेली कोणती वस्तू आपण सहज विकत घेतो पण ‘कुठून आणलीय’ असे विचारतो?
A) मातीची भांडी
B) फुलांच्या वेषमसाठी बुराडपासूनची नक्षी
C) लोखंडी फाळा
D) शिवलेली चोळी

Answer: फुलांच्या वेषमसाठी बुराडपासूनची नक्षी इतकी सुंदर असते की पाहणारा विचारतो, ‘कुठून आणलीय?’

18. शिंपी आपले कपडे कसे अधिक आकर्षक बनवतात?
A) ते फक्त पांढऱ्या कापडाचा वापर करतात.
B) कपड्यांना चमकदार लोखंडी तुकडे लावतात.
C) नक्षीदार दुपट्टी शिवून आणि रंगीबेरंगी तुकडे वापरून.
D) मातीचा लेप लावून.

Answer: शिंपी नक्षीदार दुपट्टी शिवून तसेच रंगीबेरंगी तुकडे वापरून कपड्यांना आकर्षकता आणतात.

19. कारीगिरी हा व्यवसाय पिढ्यानपिढ्या चालवणाऱ्या कुटुंबांना काय म्हटले जाते?
A) कामगार
B) शेतकरी
C) कलाशक्ती देणारे लोक
D) व्यापारी

Answer: कारीगिरीचे काम करणारे लोक हे ‘कलाशक्ती’ पिढ्यानपिढ्या जपणारे असतात. ‘पिढ्यानपिढ्यांची कलाशक्ती घेऊन आलेले लोक’.

20. कुंभार मातीची खेळणी बनवताना कोणत्या प्राण्याचे रूप देतो?
A) घोडा, गाय, मांजर
B) गणपती, मुखवटे, बैल
C) फक्त पक्षी
D) कासव आणि मगर

Answer: खेळण्यांमध्ये कुंभार बैल, गणपती (बुंदकुळी), मुखवटे इत्यादी तयार करतो.

Score: 0/20

function resetQuiz() {
const wrapper = document.getElementById(‘mq-wrapper’);
const options = wrapper.querySelectorAll(‘.option’);
const explanations = wrapper.querySelectorAll(‘.explanation’);
const questionBlocks = wrapper.querySelectorAll(‘.question-block’);
const scoreSpan = document.getElementById(‘mq-score’);

options.forEach(opt => opt.classList.remove(‘correct’, ‘wrong’));
explanations.forEach(exp => exp.style.display = ‘none’);
questionBlocks.forEach(block => block.classList.remove(‘answered’));

if(scoreSpan) scoreSpan.innerText = ‘0’;
}

// Scoped event listener
document.querySelector(‘#mq-wrapper’).querySelectorAll(‘.option’).forEach(opt => {
opt.addEventListener(‘click’, function() {
const parent = this.closest(‘.question-block’);
if(parent.classList.contains(‘answered’)) return;

const isCorrect = this.dataset.correct === ‘true’;

parent.classList.add(‘answered’);
this.classList.add(isCorrect ? ‘correct’ : ‘wrong’);

if(!isCorrect) {
parent.querySelector(‘[data-correct=”true”]’).classList.add(‘correct’);
} else {
const scoreEl = document.getElementById(‘mq-score’);
scoreEl.innerText = parseInt(scoreEl.innerText) + 1;
}

parent.querySelector(‘.explanation’).style.display = ‘block’;
});
});

Join WhatsApp

Join Now

Join Telegram

Join Now

Leave a Comment