---Advertisement---

5 .मुंग्यांच्या जगात इयत्ता पाचवी | Mungyanchya Jagat Online Test

October 15, 2026 10:59 PM
---Advertisement---

इयत्ता पाचवी – मराठी (पाठ ५: मुंग्यांच्या जगात) – सराव चाचणी (MCQ)

मुंग्यांच्या
जगात
 स्वाध्याय इयत्ता पाचवी | मुंग्यांच्या
जगात  टेस्ट | Mungyanchya
Jagat test | 5vi
Marathi online test

नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो!

इयत्ता पाचवीच्या मराठी बालभारती पाठ्यपुस्तकातील ‘मुंग्यांच्या
जगात
‘ हा पाचवा पाठ आपल्याला निसर्गातील एका अतिशय उद्योगी आणि
शिस्तप्रिय कीटकाची म्हणजेच मुंगीची ओळख करून देतो
. लेखक प्रकाश किसन नवाळे यांनी या पाठात मुंग्यांच्या समाजजीवनाचे आणि त्यांच्या
बुद्धिमत्तेचे अतिशय रंजक वर्णन केले आहे
. मुंग्या एकमेकांशी बोलतात का? त्या अन्नाचा
शोध कसा घेतात
? आणि संकटाच्या वेळी गंधकणांचा (Chemicals)
वापर करून एकमेकांना सावध कसे करतात? यांसारख्या
अनेक कुतूहलजनक प्रश्नांची उत्तरे या पाठातून मिळतात
.

मुंग्यांच्या जगात  MCQ | मुंग्यांच्या जगात  प्रश्न व उत्तर | बालभारती 5वी मुंग्यांच्या जगात

परीक्षेच्या दृष्टीने हा पाठ खूप महत्त्वाचा आहे. तुमचा
अभ्यास पक्का करण्यासाठी आणि पाठातील बारकावे समजून घेण्यासाठी आम्ही ही
 MCQ (बहुपर्यायी
प्रश्न) टेस्ट सिरीज
 तयार केली आहे. ही प्रश्नमंजुषा
सोडवून तुम्ही स्वतःचे मूल्यमापन करू शकता. चला तर मग
, खालील प्रश्न सोडवूया!

मुंग्यांच्या जगात  कविता अर्थ आणि प्रश्नपत्रिका | मुंग्यांच्या जगात  कवितेवर सराव चाचणी | बालभारती 5वी मुंग्यांच्या जगात  नोट्स व प्रश्न

5वी मराठी कवितेची सराव चाचणी  इयत्ता पाचवी मुंग्यांच्या जगात  MCQ प्रश्न व उत्तर



 

/* Scoped Styles for the Quiz Widget only */
#marathi-quiz-widget {
font-family: ‘Segoe UI’, Arial, sans-serif;
line-height: 1.6;
color: #333;
background: #fff;
padding: 20px;
border-radius: 8px;
border: 1px solid #ddd;
margin: 20px 0;
max-width: 100%;
box-sizing: border-box;
}

#marathi-quiz-widget h2 {
text-align: center;
color: #4F46E5;
margin-bottom: 25px;
font-size: 1.5em;
}

#marathi-quiz-widget .question-block {
margin-bottom: 25px;
padding-bottom: 15px;
border-bottom: 1px solid #eee;
}

#marathi-quiz-widget .question-text {
font-weight: 600;
font-size: 1.1em;
margin-bottom: 12px;
color: #111;
}

#marathi-quiz-widget .options-grid {
display: flex;
flex-direction: column;
gap: 8px;
}

#marathi-quiz-widget .option {
padding: 10px 14px;
border: 2px solid #e5e7eb;
border-radius: 6px;
cursor: pointer;
transition: background 0.2s, border-color 0.2s;
background-color: #fff;
font-size: 0.95em;
}

#marathi-quiz-widget .option:hover {
border-color: #4F46E5;
background: #EEF2FF;
}

/* Success State */
#marathi-quiz-widget .option.correct {
background: #D1FAE5 !important;
border-color: #10B981 !important;
color: #065F46 !important;
}

/* Error State */
#marathi-quiz-widget .option.wrong {
background: #FEE2E2 !important;
border-color: #EF4444 !important;
color: #991B1B !important;
}

/* Disable clicks after answering */
#marathi-quiz-widget .question-block.answered .option {
cursor: default;
pointer-events: none;
}

#marathi-quiz-widget .explanation {
display: none;
margin-top: 12px;
padding: 12px;
background: #F8FAFC;
border-left: 4px solid #4F46E5;
border-radius: 4px;
font-size: 0.9em;
color: #444;
}

#marathi-quiz-widget .stats {
text-align: center;
margin-top: 20px;
padding: 15px;
background: #f3f4f6;
border-radius: 8px;
font-weight: bold;
font-size: 1.1em;
}

#marathi-quiz-widget .btn-reset {
display: block;
width: 100%;
padding: 12px;
background: #4F46E5;
color: white;
border: none;
border-radius: 6px;
font-size: 1em;
cursor: pointer;
margin-top: 15px;
text-align: center;
}

#marathi-quiz-widget .btn-reset:hover {
background-color: #4338ca;
}

मुंग्यांच्या जगात – प्रश्नमंजुषा

1. कीटकवर्गात सर्वात जास्त उद्योगी, कष्टाळू आणि शिस्तप्रिय कीटक कोणाला मानले जाते?
A) झुरळ
B) मुंगी
C) डास
D) माशी

उत्तर: मुंग्या त्यांच्या शिस्त आणि कष्टाळू वृत्तीसाठी कीटकवर्गात प्रसिद्ध आहेत.

2. भारतात मुंग्यांच्या सुमारे किती जाती आढळतात?
A) पाचशे
B) दोन हजार
C) एक हजार
D) शंभर

उत्तर: भारतात मुंग्यांच्या सुमारे एक हजार जाती आढळतात.

3. मुंगी हा कसा कीटक आहे?
A) समाजप्रिय
B) एकटा राहणारा
C) आळशी
D) निसर्गाला घातक

उत्तर: मुंगी हा समाजप्रिय कीटक असून त्या वसाहत करून राहतात.

4. मुंग्यांच्या वसाहतीत प्रामुख्याने कोणकोणत्या प्रकारच्या मुंग्या असतात?
A) फक्त राणी मुंग्या
B) कामकरी, राणी आणि नर मुंग्या
C) फक्त सैनिक मुंग्या
D) केवळ नर मुंग्या

उत्तर: प्रत्येक वसाहतीत अनेक कामकरी मुंग्या, एक किंवा काही राणी मुंग्या आणि काही नर मुंग्या असतात.

5. मुंग्या एकमेकांशी संवाद साधण्यासाठी कशाचा वापर करतात?
A) मोठ्या आवाजाचा
B) डोळ्यांचा
C) रासायनिक गंधकणांचा
D) पंखांचा

उत्तर: निसर्गाने त्यांना संवादासाठी विशिष्ट गंधकण (Chemical scents) दिले आहेत.

6. मुंग्या शरीरातून अन्नाचा मार्ग दाखवणारे गंधकण केव्हा सोडतात?
A) झोपताना
B) अन्नाचा साठा सापडल्यावर
C) पाणी पिताना
D) नेहमीच

उत्तर: मुंग्या हे विशिष्ट गंधकण फक्त अन्नाचा साठा मिळाल्यावरच सोडतात.

7. मुंग्या गंधकणांचा माग कशाच्या साहाय्याने काढतात?
A) डोळ्यांच्या
B) पायांच्या
C) मिश्यांच्या
D) तोंडाच्या

उत्तर: इतर मुंग्या मिश्यांच्या साहाय्याने गंधकणांचा माग काढत अन्नसाठ्यापर्यंत पोहोचतात.

8. आपल्याला मुंग्या नेहमी रांगेने चाललेल्या का दिसतात?
A) त्यांना शिस्त आवडते म्हणून
B) त्या गंधकणांचा माग काढत जातात
C) त्यांना रस्ता माहित नसतो
D) त्या घाबरलेल्या असतात

उत्तर: त्या गंधकणांचा माग काढत जातात म्हणून रांग तयार होते.

9. दोन मुंग्या एकमेकांना भेटताना का दिसतात?
A) गप्पा मारण्यासाठी
B) विशिष्ट गंध ओळखून आपलीच वसाहत आहे का हे पाहण्यासाठी
C) रस्ता विचारण्यासाठी
D) भांडण करण्यासाठी

उत्तर: वेगवेगळ्या वसाहतींच्या मुंग्यांना विशिष्ट गंध असतो, तो ओळखण्यासाठी त्या भेटतात.

10. संकट आल्यावर मुंग्या इतर मुंग्यांना कसे सावध करतात?
A) मोठ्याने ओरडून
B) वेगाने पळून
C) वेगळ्या प्रकारचे गंधकण सोडून
D) शरीराचे हावभाव करून

उत्तर: सावध करण्यासाठी मुंग्या वेगळ्या प्रकारचे गंधकण बाहेर सोडतात.

11. एखाद्या मुंगीला चिरडले तर काय होते?
A) काहीच होत नाही
B) गंधकणांचा परिणाम अधिक तीव्र होतो
C) इतर मुंग्या पळून जातात
D) वास नष्ट होतो

उत्तर: मुंगीला चिरडले तर गंधकणांचा परिणाम अधिक तीव्र होतो आणि अधिक गंधकण सोडले जातात.

12. संदेश पोहोचवण्यासाठी मुंग्या गंधकणांशिवाय आणखी काय करतात?
A) चित्र काढतात
B) शरीराचा पृष्ठभाग घासतात
C) उड्या मारतात
D) पाण्याने खूण करतात

उत्तर: संदेशासाठी त्या शरीराचा पृष्ठभाग घासतात, त्यातून येणाऱ्या आवाजाचा वापर करतात.

13. मुंग्या स्वतःच्या संरक्षणासाठी खालीलपैकी काय करत नाहीत?
A) कडकडून चावा घेणे
B) विषारी दंश करणे
C) गाणे गाणे
D) आम्लाचा फवारा सोडणे

उत्तर: मुंग्या चावा घेतात, दंश करतात किंवा आम्लाचा फवारा सोडतात, पण गात नाहीत.

14. काही जातींच्या मुंग्यांना दंश करण्यासाठी कोणती योजना असते?
A) सुईसारखी
B) तलवारीसारखी
C) कात्रीसारखी
D) हातोड्यासारखी

उत्तर: काही जातींच्या मुंग्यांना दंश करण्यासाठी सुईसारखी योजना केलेली असते.

15. मुंग्यांच्या दंशाचा मोठ्या प्राण्यांवर काय परिणाम होतो?
A) प्राणी मरतात
B) शरीराचा दाह होतो
C) प्राण्यांना झोप लागते
D) प्राणी आनंदित होतात

उत्तर: दंशापासून होणारा दाह (आग) त्या प्राण्याला वसाहतीपासून दूर करण्यात यशस्वी ठरतो.

16. मोठ्या शत्रूला पळवून लावण्यासाठी मुंग्या काय करतात?
A) त्याच्याशी मैत्री करतात
B) सगळ्या मुंग्या मिळून चावा घेतात
C) लपून बसतात
D) शत्रूला अन्न देतात

उत्तर: मोठ्या शत्रूला सगळ्या मुंग्यांनी मिळून चावा घेतला की त्याला पळ काढावाच लागतो.

17. ‘वसाहत’ या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
A) खेळण्याचे मैदान
B) राहण्याचे ठिकाण / वस्ती
C) अन्नाचा साठा
D) युद्धभूमी

उत्तर: वसाहत – राहण्याचे ठिकाण, वस्ती.

18. ‘उद्यमशील’ या शब्दाचा योग्य अर्थ कोणता?
A) आळशी
B) उद्योगप्रिय / कष्टाळू
C) झोपाळू
D) रागीट

उत्तर: उद्यमशील – उद्योगप्रिय.

19. ‘दाह होणे’ म्हणजे काय?
A) थंड वाटणे
B) आग होणे
C) आनंद होणे
D) भीती वाटणे

उत्तर: दाह होणे – आग होणे.

20. ‘तत्पर असणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय?
A) तयार असणे
B) उशीर करणे
C) नकार देणे
D) विचार करणे

उत्तर: तत्पर असणे – तयार असणे.

21. मुंग्या निसर्गाच्या कोणत्या चक्राचा एक भाग आहेत?
A) ऋतूचक्र
B) अन्नसाखळी
C) पाणीचक्र
D) हवामान

उत्तर: मुंग्या अन्नसाखळीचा (Food chain) एक भाग आहेत.

22. या पाठाचे लेखक कोण आहेत?
A) पु. ल. देशपांडे
B) साने गुरुजी
C) प्रकाश किसन नवाळे
D) कुसुमाग्रज

उत्तर: लेखक: प्रकाश किसन नवाळे.

23. मुंग्यांकडून माणसाने कोणते गुण शिकण्यासारखे आहेत?
A) आळस आणि बेशिस्त
B) उद्यमशीलता आणि शिस्त
C) भांडखोरपणा
D) स्वार्थीपणा

उत्तर: उद्यमशील, शिस्तबद्ध सामाजिक जीवन मुंग्यांकडून शिकण्यासारखे आहे.

24. ‘माग काढणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय?
A) रस्ता चुकणे
B) शोध घेणे
C) मागे फिरणे
D) लपून बसणे

उत्तर: माग काढणे – शोध घेणे.

25. सावधानतेचा इशारा देणारे गंधकण मुंग्या केव्हा सोडतात?
A) जेवण मिळाल्यावर
B) शत्रू किंवा संकट आल्यावर
C) झोपेत असताना
D) पाऊस आल्यावर

उत्तर: एखादे संकट आल्यावर सावध करण्यासाठी मुंग्या हे गंधकण सोडतात.

गुण: 0 / 25

(function() {
const widget = document.getElementById(‘marathi-quiz-widget’);
const options = widget.querySelectorAll(‘.option’);
const scoreDisplay = document.getElementById(‘quiz-score’);

options.forEach(opt => {
opt.addEventListener(‘click’, function() {
const parent = this.closest(‘.question-block’);
if (parent.classList.contains(‘answered’)) return;

const isCorrect = this.getAttribute(‘data-correct’) === ‘true’;

parent.classList.add(‘answered’);
this.classList.add(isCorrect ? ‘correct’ : ‘wrong’);

if (!isCorrect) {
parent.querySelector(‘.option[data-correct=”true”]’).classList.add(‘correct’);
} else {
let currentScore = parseInt(scoreDisplay.innerText);
scoreDisplay.innerText = currentScore + 1;
}

const explanation = parent.querySelector(‘.explanation’);
if(explanation) explanation.style.display = ‘block’;
});
});

window.resetMarathiQuiz = function() {
const blocks = widget.querySelectorAll(‘.question-block’);
blocks.forEach(block => {
block.classList.remove(‘answered’);
block.querySelectorAll(‘.option’).forEach(opt => {
opt.classList.remove(‘correct’, ‘wrong’);
});
const exp = block.querySelector(‘.explanation’);
if(exp) exp.style.display = ‘none’;
});
scoreDisplay.innerText = ‘0’;
};
})();

 

Join WhatsApp

Join Now

Join Telegram

Join Now

Leave a Comment