23.छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज इयत्ता पाचवी | Chhatrapati Shahu maharaj Online Test

इयत्ता पाचवी - मराठी (पाठ २३: छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज) - सराव चाचणी (MCQ)

छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज  स्वाध्याय इयत्ता पाचवी | Chhatrapati Shahu maharaj test | 5vi Marathi online test

नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो!

इयत्ता पाचवीच्या मराठी बालभारती पाठ्यपुस्तकातील तेविसावा पाठ 'छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज' हा एका लोककल्याणकारी आणि रयतेवर मुलाप्रमाणे प्रेम करणाऱ्या राजाची गाथा आहे. लेखक श्रीराम पचिंद्रे यांनी या पाठात १८९६ साली पडलेल्या भीषण दुष्काळात शाहू महाराजांनी प्रजेला वाचवण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांचे वर्णन केले आहे. व्यापाऱ्यांना विनंती करून स्वस्त धान्य उपलब्ध करून देणे, जनावरांसाठी छावण्या उभारणे, पाण्याचे नियोजन करणे आणि दुष्काळग्रस्तांच्या हाताला काम मिळावे म्हणून रोजगार हमी योजना राबवणे, अशा अनेक ऐतिहासिक निर्णयांची माहिती या पाठातून मिळते.

परीक्षेच्या दृष्टीने महाराजांचे हे कार्य आणि त्यांनी घेतलेले निर्णय लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तुमचा अभ्यास पक्का करण्यासाठी आम्ही या पाठावर आधारित MCQ (बहुपर्यायी प्रश्न) टेस्ट सिरीज घेऊन आलो आहोत. ही टेस्ट सोडवून तुम्ही या लोकराजाचे विचार आणि कार्य किती समजले आहे, हे तपासू शकता. चला तर मग, खालील प्रश्न सोडवूया!

छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज  कवितेवर सराव चाचणी | बालभारती 5वी छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज  नोट्स व प्रश्न | इयत्ता पाचवी मराठी | छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज  कविता

छत्रपती राजर्षी शाहूमहाराज

0%

1. कोल्हापुरात भीषण दुष्काळ कोणत्या साली पडला?

[cite_start]

A) १८९६ [cite: 130]

B) १८९७

C) १९००

D) १८९०

उत्तर: १८९६ चा पावसाळा कोरडा गेला आणि दुष्काळ पडला.

2. दुष्काळाच्या वेळी कोल्हापूरच्या सुपीक मातीची अवस्था काय झाली?

A) माती ओली झाली

[cite_start]

B) मातीला भेगा पडल्या [cite: 131]

C) पीक भरघोस आले

D) जंगल वाढले

उत्तर: कोल्हापूरच्या सुपीक मातीला भेगा पडू लागल्या होत्या.

3. लोकांनी या अस्मानी संकटाला काय उपमा दिली?

A) देवाची अवकृपा

B) नशिबाचा खेळ

[cite_start]

C) आबाळाची कुऱ्हाड [cite: 134]

D) काळाचा घाला

उत्तर: लोक म्हणाले, "आबाळाची कुऱ्हाड पडली रं मानंवर!"

4. दुष्काळामुळे माणसे काय सोडून दूर चालली होती?

[cite_start]

A) गावपांढरी (गाव) [cite: 135]

B) फक्त शेती

C) गुरे-ढोरे

D) राजवाडा

उत्तर: दुष्काळामुळे माणसे गावपांढरी सोडून जगायला दूर चालली होती.

5. शाहूमहाराजांनी दुष्काळाची पाहणी करण्यासाठी कोणाला बोलावले?

A) सरसेनापतींना

[cite_start]

B) दिवाण बहादूर रघुनाथराव सबनीस [cite: 137]

C) ब्रिटिश गव्हर्नरला

D) शेतकऱ्यांना

उत्तर: महाराजांनी दिवाण बहादूर रघुनाथराव सबनीसांना व निवडक अधिकाऱ्यांना बोलावले.

6. सुरुवातीला महाराजांनी दौरा कशावरून केला?

A) हत्तीवरून

B) बैलगाडीतून

[cite_start]

C) घोड्यावरून [cite: 137]

D) चालत

उत्तर: महाराजांचा दौरा घोड्यावरून सुरू झाला.

7. सुरुवातीच्या दौऱ्यात महाराजांनी कोणत्या भागाला भेट दिली?

[cite_start]

A) गडहिंग्लज, रायबाग, कटकोळ [cite: 139]

B) पुणे, सातारा

C) मुंबई, ठाणे

D) कोकण

उत्तर: गडहिंग्लज, रायबाग, कटकोळ भागांत महाराज फिरत होते.

8. नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला महाराजांनी कोणत्या तालुक्यांचा दौरा केला?

A) करवीर, कागल

[cite_start]

B) भुदरगड, पन्हाळा, शाहूवाडी [cite: 142]

C) हातकणंगले, शिरोळ

D) राधानगरी

उत्तर: नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला भुदरगड, पन्हाळा, शाहूवाडी या तालुक्यांचा दौरा सुरू झाला.

9. दुसऱ्या टप्प्यातील दौऱ्यात महाराज कसे प्रवास करत होते?

A) पालखीतून

[cite_start]

B) पायी [cite: 143]

C) मोटारीने

D) बोटीने

उत्तर: महाराज रानामाळानं पायी जात होते आणि झोपडी-झोपडीत जाऊन विचारपूस करत होते.

10. धान्याचे भाव कमी करण्यासाठी महाराजांनी कोणाची बैठक बोलावली?

A) जमीनदारांची

[cite_start]

B) व्यापाऱ्यांची [cite: 144]

C) शेतकऱ्यांची

D) मंत्र्यांची

उत्तर: महाराजांनी व्यापाऱ्यांची बैठक बोलावली.

11. महाराजांनी व्यापाऱ्यांना धान्य कोणत्या दराने विकण्यास सांगितले?

[cite_start]

A) खरेदीच्या किंमतीला [cite: 147]

B) नफा कमवून

C) दुप्पट भावाने

D) मोफत

उत्तर: महाराजांनी विनंती केली की धान्याची विक्री खरेदीच्या किंमतीला करा.

12. व्यापाऱ्यांचा होणारा तोटा भरून देण्याचे आश्वासन कोणी दिले?

A) इंग्रज सरकारने

B) श्रीमंत लोकांनी

[cite_start]

C) महाराजांनी (दरबाराने) [cite: 149]

D) प्रजेने

उत्तर: महाराज म्हणाले, "तुमचा तोटा आम्ही दरबारातून भरून देऊ."

13. महाराजांच्या विनंतीनंतर व्यापाऱ्यांनी कोणत्या तत्त्वावर धान्य विकायला सुरुवात केली?

A) जास्त नफा

[cite_start]

B) ना नफा ना तोटा [cite: 153]

C) तोटा सहन करून

D) फक्त श्रीमंतांना विक्री

उत्तर: व्यापाऱ्यांनी 'ना नफा ना तोटा' या तत्त्वावर धान्य विकायला सुरुवात केली.

14. व्यापाऱ्यांना धान्य खरेदीसाठी महाराजांनी कसे कर्ज दिले?

[cite_start]

A) बिनव्याजी [cite: 154]

B) जास्त व्याजाचे

C) अल्प व्याजाचे

D) सोने तारण ठेवून

उत्तर: महाराजांनी दरबारातून बिनव्याजी कर्ज वाटायचा हुकूम दिला.

15. पाण्याचा प्रश्न सोडवण्यासाठी महाराजांनी कोठे विहिरी खोदण्याचे आदेश दिले?

A) डोंगरावर

[cite_start]

B) नदीकाठी [cite: 156]

C) जंगलात

D) वाळवंटात

उत्तर: महाराजांनी 'नदीकाठी विहिरी खोदा' असे आदेश दिले.

16. पाणी नियोजनासाठी महाराजांनी कोणाची मदत घेतली?

A) शेतकऱ्यांची

[cite_start]

B) बांधकाम खात्यातल्या इंजिनिअर्सची [cite: 157]

C) शिक्षकांची

D) परदेशी तज्ज्ञांची

उत्तर: महाराजांनी बांधकाम खात्यातल्या इंजिनिअर्सना घेऊन आखणी केली.

17. नदी-नाल्यांवर काय बांधून पाणी अडवण्याची योजना राबवली?

A) भिंती

[cite_start]

B) बंधारे [cite: 158]

C) पूल

D) कालवे

उत्तर: नदी-नाल्यांवर बंधारे घालून पाणी अडवायची योजना राबवली.

18. नवे तलाव कोठे बांधण्यात आले?

[cite_start]

B) वडगाव, शिरोळ, रुकडी [cite: 159]

A) कोल्हापूर शहर

C) पन्हाळा

D) गडहिंग्लज

उत्तर: वडगाव, शिरोळ, रुकडी या गावांत नवे तलाव बांधले गेले.

19. शेतकऱ्यांची 'जित्राबं' म्हणजे काय?

A) शेतीची अवजारे

[cite_start]

B) जनावरे [cite: 173]

C) पिके

D) घरे

उत्तर: जित्राबं म्हणजे जनावरे.

20. जनावरांना वाचवण्यासाठी महाराजांनी काय उभे केले?

A) दवाखाने

[cite_start]

B) जनावरांच्या छावण्या [cite: 161]

C) बाजार

D) कारखाने

उत्तर: महाराजांनी जनावरांच्या छावण्या उभ्या करून त्यांना वैरण, दाणागोटा दिला.

21. गुरे चारायला कोठे मोकळीक देण्यात आली?

A) शेतकऱ्यांच्या शेतात

[cite_start]

B) संस्थानच्या मालकीच्या जंगलात [cite: 162]

C) गावात

D) नदीकाठी

उत्तर: संस्थानच्या मालकीच्या जंगलात गुरं चारायला मोकळीक देण्यात आली.

22. लोकांना पैसे मिळवून देण्यासाठी महाराजांनी कोणती योजना राबवली?

[cite_start]

A) रोजगार हमी योजना [cite: 164]

B) पेन्शन योजना

C) विमा योजना

D) कर्ज माफी योजना

उत्तर: महाराजांनी रोजगार हमी योजना राबवून रस्त्यांची कामे काढली.

23. रोजगार हमी योजनेअंतर्गत प्रामुख्याने कोणती कामे काढण्यात आली?

A) घर बांधणी

[cite_start]

B) रस्त्यांची कामे [cite: 164]

C) शाळा बांधणी

D) बागकाम

उत्तर: महाराजांनी सांगितले की, "आपल्याकडं रस्ते चांगले नाहीत, ते करून घ्या."

24. कामावर येणाऱ्या स्त्रियांच्या मुलांचे हाल पाहून महाराजांनी काय सुरू केले?

A) शाळा

[cite_start]

B) शिशु संगोपनगृहं (छावण्या) [cite: 168, 170]

C) दवाखाने

D) खेळाचे मैदान

उत्तर: महाराजांच्या हुकमानं रोजगार हमीच्या प्रत्येक ठिकाणी शिशु संगोपनगृहं चालू झाली.

25. या पाठाचे लेखक कोण आहेत?

[cite_start]

A) श्रीराम पचिंद्रे [cite: 171]

B) द. मा. मिरासदार

C) पु. ल. देशपांडे

D) वि. स. खांडेकर

उत्तर: या पाठाचे लेखक श्रीराम पचिंद्रे आहेत.

Report Card

Total Questions Attempted: 0

Correct Answers: 0

Wrong Answers: 0

--